تحلیل مختصری از پروتکل اوردینالز بیت‌کوین

برای مدت زمان طولانی پس از تولد بیت‌کوین، پیشرفت آن به آرامی صورت گرفت. با این حال، اوردینالز، یک توسعه جدید در اکوسیستم بیت‌کوین، در اوایل سال 2023 ظهور کرد. این امکان را به کاربران می‌دهد تا دارایی‌های رمزارزی منحصر به فرد و قابل تأیید را روی ساتوشی‌های خاص در شبکه بیت‌کوین حک کنند، که باعث ایجاد جنون کوچکی در اطراف (ان اف تی)NFTها و توکن‌های بومی بیت‌کوین شده است. علاوه بر این، اوردینالز همچنین به بیت‌کوین کمک کرد تا جریان ورودی سرمایه را بهبود بخشد و یک اکوسیستم پویا ایجاد کند. همانطور که اوردینالز کاربران و تراکنش‌های جدیدی را به شبکه بیت‌کوین جذب می‌کند، ماینرها نیز از افزایش استفاده بهره‌مند شده‌اند. تا 31 مه، بیش از 10 میلیون حکاکی ایجاد شده است که هزینه‌ای بیش از 1,600 بیت‌کوین داشته و کارمزد تراکنش‌ها از 40 میلیون دلار فراتر رفته است. با وجود این، این توسعه همچنین باعث ایجاد برخی بحث‌ها در جامعه بیت‌کوین شده است. منتقدان می‌گویند که این امر از هدف اصلی بیت‌کوین به عنوان یک ارز الکترونیکی همتا به همتا منحرف شده و در فضای ارزشمند بلاک شلوغی ایجاد می‌کند.

منبع: https://dune.com/dgtl_assets/bitcoin-ordinals-analysis

پایه و اساس اوردینالز

شاهد جدا (SegWit)

در آگوست 2017، بیت‌کوین SegWit (شاهد جدا) به طور رسمی فعال شد. توسعه‌دهندگان Bitcoin Core با افزایش مستقیم محدودیت اندازه بلوک بدون بهبودهای فنی و در نظر گرفتن هزینه‌های متعادل منابع مخالف بودند. با این حال، SegWit به هر بلوک اجازه می‌دهد تعداد بیشتری تراکنش را بدون افزایش مستقیم محدودیت اصلی 1 مگابایتی در خود جای دهد. این ارتقا مفهوم داده‌های شاهد را با انتقال برخی اطلاعات (مانند امضاهای تراکنش) به داده‌های شاهد معرفی کرد، که فضای بلوک اشغال شده توسط هر تراکنش را کاهش داده و به طور غیرمستقیم ظرفیت پردازش شبکه را افزایش می‌دهد. با این حال، برای گره‌هایی که از SegWit پشتیبانی می‌کنند، داده‌های واقعی دریافت شده اغلب بزرگتر از 1 مگابایت (بلوک + داده‌های شاهد) است زیرا داده‌های شاهد به طور جداگانه ذخیره می‌شوند.

در اینجا مثالی از اسکریپت اصلی بدون استفاده از SegWit آمده است:

یک اسکریپت با استفاده از SegWit:

منبع: https://github.com/bitcoinbook/bitcoinbook/blob/develop/ch07.asciidoc#pay-to-witness-public-key-hash-p2wpkh

Taproot

در سال 2021، تاپروت، مهمترین ارتقاء فنی شبکه بیت کوین پس از SegWit، به طور رسمی راه اندازی شد و ویژگی های جدید اسکریپت مانند امضاهای Schnorr و خروجی های Pay-to-Taproot (P2TR) را معرفی کرد. امضاهای Schnorr، اسکریپت های چند امضایی را از تک امضایی غیرقابل تشخیص می کند و حریم خصوصی بیشتری برای تمام کاربران تاپروت فراهم می کند. مهمتر از همه، تاپروت محدودیت اندازه داده های گواه یک تراکنش را حذف می کند و امکان ذخیره سازی داده تا 4 مگابایت روی BTC را فراهم می کند.

تولد اوردینال ها

فعال سازی SegWit و تاپروت زمینه را برای ظهور پروتکل اوردینال های بیت کوین فراهم کرد. اوردینال ها که در ژانویه 2023 پیشنهاد شد، پروتکلی است که به ساتوشی ها، کوچکترین واحد بیت کوین، شماره های خارج از زنجیره اختصاص می دهد و به تدریج در بازار اجماع پیدا کرد. این پروتکل با بهره گیری از ویژگی های فنی SegWit و تاپروت در شبکه بیت کوین، امکان ضرب، انتقال و از بین بردن مستقیم (ان اف تی)NFT ها را روی بلاکچین بیت کوین فراهم می کند.

اوردینال ها دو مفهوم اصلی را معرفی کردند: اعداد اوردینال و کتیبه ها.

اعداد اوردینال: از آنجایی که بیت کوین بر اساس مدل UTXO است، هر تراکنش را می توان به تمام تراکنش های مرتبط ردیابی کرد. اوردینال ها از الگوریتم اولین ورودی-اولین خروجی (FIFO) برای اختصاص ساتوشی های خاص در ورودی های هر تراکنش به خروجی ها استفاده می کند. این بدان معناست که تحت قانون FIFO، هر ساتوشی در هر تراکنش می تواند با یک شماره اوردینال منحصر به فرد شناسایی شود. این شبیه اختصاص یک شماره سریال به هر اسکناس است که به هر ساتوشی یک شناسه منحصر به فرد می دهد و به ما امکان می دهد گردش آن را ردیابی کنیم و افرادی را که قبلاً ساتوشی را نگهداری و استفاده کرده اند، شناسایی کنیم. از دیدگاه فنی، اوردینال ها ابزاری (https://github.com/casey/ord) برای ارتباط با نودهای بیت کوین کور و ردیابی شاخص های تمام ساتوشی ها خارج از زنجیره فراهم می کند.

منبع: https://blocto.io/crypto-blog/ecosystem/how-bitcoin-ordinals-nfts-work

حکاکی‌ها: حکاکی‌ها شامل ذخیره‌سازی محتوای دلخواه در اسکریپت‌های Taproot (P2TR) است. از آنجا که اسکریپت‌های Taproot تقریباً هیچ محدودیت محتوایی ندارند و داده‌های شاهد با هزینه‌های کم همراه است، متن‌ها، عکس‌ها، صداها و ویدئوها می‌توانند به عنوان آثار هنری دیجیتال یا (ان اف تی)NFT روی ساتوشی‌های منفرد ایجاد شوند، به شرطی که اندازه آنها از 4 مگابایت تجاوز نکند. محتوای حکاکی‌ها در دستورالعمل‌های اسکریپت OP_FALSE OP_IF...OP_ENDIF گنجانده شده و توسط ماینرها اجرا نمی‌شود. محتوا با رشته "ord" شروع می‌شود تا نشان دهد که این یک حکاکی است، که به دنبال آن OP_PUSH 1 برای بیان اینکه پوش بعدی حاوی نوع محتوا است، و سپس OP_PUSH 0 برای مشخص کردن اینکه پوش داده بعدی شامل خود محتوا است، می‌آید.

در اینجا یک مثال آورده شده است: OP_FALSE OP_IF OP_PUSH "ord" OP_PUSH 1 OP_PUSH "text/plain;charset=utf-8" OP_PUSH 0 OP_PUSH "Hello, world!" OP_ENDIF منبع: https://docs.ordinals.com/inscriptions.html

حکاکی‌ها مانند پاکتی هستند که با هر اسکناس که دارای شماره سریال منحصر به فردی است همراه می‌شود، و شما می‌توانید آثار هنری یا عکس‌های ارزشمند را در این پاکت قرار دهید. در اصل، پروتکل Ordinals یک شناسه منحصر به فرد به هر ساتوشی اختصاص می‌دهد و آن را به متادیتا در داده‌های شاهد پیوند می‌دهد، و بدین ترتیب (ان اف تی)NFTهای قابل ردیابی ایجاد می‌کند. علاوه بر این، به لطف اجماع قوی بیت‌کوین، هنگامی که این آثار هنری دیجیتال یا (ان اف تی)NFTها ضرب می‌شوند، به طور دائمی به عنوان بخشی جدایی‌ناپذیر از شبکه وجود خواهند داشت.

(ان اف تی)NFTها قبل از FTها

پروتکل Ordinals بعد جدیدی به بیت‌کوین افزوده است و کاربردهای آن را فراتر از پرداخت سنتی و ذخیره ارزش به (ان اف تی)NFTها و FTها گسترش داده است. برخلاف آنچه در اکوسیستم اتریوم اتفاق افتاد، پروتکل Ordinals در ابتدا جنون (ان اف تی)NFT را در شبکه بیت‌کوین برانگیخت که به دنبال آن رونق FTها، به طور خاص توکن‌های BRC-20، رخ داد. پروژه‌های (ان اف تی)NFT برجسته مانند BAYC شروع به صدور (ان اف تی)NFTها در بیت‌کوین از طریق پروتکل Ordinals کردند، در حالی که پروژه‌های (ان اف تی)NFT ناشناس Ordinals نیز محبوبیت بازار را به دست آوردند. حکاکی‌های بیت‌کوین تمام محتوا را در اسکریپت‌های Taproot ذخیره می‌کنند، در حالی که (ان اف تی)NFTهای اتریوم اغلب به URIها (شناسه‌های منبع یکنواخت) برای یافتن متادیتای مرتبط متکی هستند که به شبکه اجازه می‌دهد منابع رسانه‌ای (مانند تصاویر) مرتبط با (ان اف تی)NFTهای خاص را شناسایی کند. با این حال، این منابع اغلب در سرورهای متمرکز ذخیره می‌شوند، که به این معنی است که ممکن است از بین بروند یا دستکاری شوند. از این نظر، حکاکی‌های بیت‌کوین جایگزینی غیرمتمرکزتر و مقاوم‌تر در برابر دستکاری ارائه می‌دهند. استاندارد BRC-20، که توسط کاربر توییتر @domodata در 8 مارس 2023 پیشنهاد شد، به عنوان یک استاندارد FT بر اساس پروتکل Ordinals معرفی شد. مانند استاندارد ERC20 اتریوم، استاندارد BRC-20 امکان صدور توکن در شبکه بیت‌کوین را فراهم می‌کند. توکن‌های BRC-20 فایل‌های JSON هستند که روی ساتوشی‌ها ضرب می‌شوند و اطلاعات اساسی مانند نام، عرضه و حداکثر مقدار ضرب یک توکن و همچنین مشخصات Deploy، Mint و انتقال آن را تعریف می‌کنند. به عنوان مثال، ORDI اولین و موفق‌ترین توکن BRC-20 است، با عرضه کل 21 میلیون و سقف ضرب 1,000 در هر بار. مثال Deploy { "p": "brc-20", "op": "deploy", "tick": "ordi", "max": "21000000", "lim": "1000" } مثال Mint { "p": "brc-20", "op": "mint", "tick": "ordi", "amt": "1000" } مثال انتقال { "p": "brc-20", "op": "transfer", "tick": "ordi", "amt": "100" } منبع: https://domo-2.gitbook.io/brc-20-experiment/ در اوایل ماه مه، همزمان با شروع لیست کردن توکن‌های BRC-20 توسط برخی از صرافی‌های متمرکز، برخی از توکن‌های BRC-20 در دسته (میم)MEME موضوع گمانه‌زنی‌های بازار شدند که توسط احساس FOMO (ترس از دست دادن) پیرامون چنین توکن‌هایی هدایت می‌شد. در نتیجه، شبکه بیت‌کوین به دلیل تراکنش‌های عظیم دچار ازدحام شد و کارمزدهای تراکنش حتی از پاداش‌های بلوک پیشی گرفتند که بسیار نادر است. علی‌رغم محبوبیت فوق‌العاده، به دلیل عملکرد لیست شده شبکه، تجربه کاربری به هیچ وجه رضایت‌بخش نبود و هیجان بازار دوام چندانی نداشت. امروزه، حجم ضرب Ordinals به حدود یک دهم اوج خود کاهش یافته است. اگرچه حجم معاملات توکن‌های BRC-20 کاهش یافته است، کارمزدهای تراکنش انباشته شده مرتبط با آن‌ها همچنان بخش بزرگی از کل کارمزد تراکنش بیت‌کوین را اشغال می‌کند.

پس از BRC-20

اگرچه BRC-20 به سرعت محبوب شد، اما با برخی محدودیت‌ها مواجه بود، از جمله محدودیت در طول نامگذاری (فقط چهار کاراکتر)، عملکردهای ساده و آسیب‌پذیری در برابر حملات احتمالی خرج دوباره. در نتیجه، پروتکل‌های توکن جدیدی در بلاک‌چین بیت‌کوین ظهور کرده‌اند. این پروتکل‌های جدید، از جمله ORC-20، SRC-20، BRC-21 و BRC-30، قصد دارند ویژگی‌های جامع‌تری را برای اکوسیستم Ordinals ارائه دهند.

پروتکل ORC-20، که برای سازگاری با BRC-20 طراحی شده است، هدف بهبود انطباق‌پذیری، مقیاس‌پذیری و امنیت، حذف امکان خرج دوباره و پشتیبانی از لغو تراکنش‌ها را دارد.

توکن‌های SRC-20 دارای مشخصاتی مشابه با BRC-20 هستند اما بر اساس پروتکل BTC Stamps هستند که با BRC-20 مبتنی بر Ordinals متفاوت است. پروتکل Stamps تصاویر base64 را در خروجی‌های تراکنش BTC جاسازی می‌کند تا داده‌های مربوطه را به طور دائمی در بلاک‌چین بیت‌کوین ذخیره کند. با این حال، پروتکل Stamps از ظرفیت داده محدود فقط 8 کیلوبایت رنج می‌برد.

BRC-21 هدف معرفی دارایی‌های بین زنجیره‌ای به شبکه بیت‌کوین را دارد. به عنوان مثال، امکان ضرب نسخه‌های BRC-20 از دارایی‌های شبکه‌های دیگر (مانند ETH و DAI) در بیت‌کوین را فراهم می‌کند. استقرار BRC-21 در شبکه مشابه BRC-20 است، اما دو فیلد جدید اضافه می‌کند: یکی برای زنجیره منبع و دیگری برای قرارداد توکن زنجیره منبع.

BRC-30 یک مکانیسم سهام‌گذاری برای BTC و توکن‌های BRC-20 است. این پروتکل عملکرد توکن‌های BRC-20 را گسترش می‌دهد و توصیفی از پروتکل سهام‌گذاری را معرفی می‌کند. با BRC-30، کاربران می‌توانند توکن‌های BRC-20 و BTC خود را به عنوان وثیقه قرار دهند و توکن‌های BRC-30 متناظر را به عنوان پاداش دریافت کنند، که به آنها فرصت‌های سرمایه‌گذاری بیشتری می‌دهد.

روندهای صنعت

ظهور اوردینال‌ها باعث شده ساتوشی‌های بیت‌کوین متمایزتر و کمیاب‌تر شوند و سرمایه‌های بیشتری را از بازار جذب کنند. مجموعه‌ای از برنامه‌ها و پروتکل‌های توکن بر اساس اوردینال‌ها پدیدار شده‌اند که اکوسیستم بیت‌کوین را حتی پویاتر کرده‌اند. همانطور که می‌دانیم، بیت‌کوین در سال 2024 هالوینگ دیگری را تجربه خواهد کرد که باز هم پاداش بلوک را به نصف کاهش خواهد داد. ظهور اوردینال‌ها امکاناتی را برای تغییر در مدل کارمزد استخراج پس از هالوینگ‌های آینده بیت‌کوین فراهم می‌کند.

درباره CoinEx

CoinEx که در سال 2017 تأسیس شد، یک صرافی ارز دیجیتال جهانی است که متعهد به آسان‌تر کردن معاملات است. این پلتفرم طیف وسیعی از خدمات از جمله معاملات نقدی و مارجین، معاملات آتی، سواپ، بازارساز خودکار (AMM حساب) و خدمات مدیریت مالی را برای بیش از 5 میلیون کاربر در بیش از 200 کشور و منطقه ارائه می‌دهد. CoinEx که با هدف اولیه ایجاد محیطی برابر و محترمانه برای ارزهای دیجیتال تأسیس شده، متعهد به از بین بردن موانع مالی سنتی با ارائه محصولات و خدمات آسان برای استفاده است تا معاملات ارز دیجیتال را برای همه قابل دسترس کند.

منابع:

https://docs.ordinals.com/introduction.html

https://blocto.io/crypto-blog/ecosystem/how-bitcoin-ordinals-nfts-work

https://dune.com/dgtl_assets/bitcoin-ordinals-analysis

https://dune.com/cryptokoryo/brc20

https://domo-2.gitbook.io/brc-20-experiment/

https://docs.orc20.org/

https://github.com/hydren-crypto/stampchain/blob/main/docs/src20.md